Verandering partneralimentatie per 1 januari 2020

Per 1 januari 2020 is de wet voor partneralimentatie gewijzigd. In hoofdlijnen betekent dit dat de maximaal 12 jaar dat er partneralimentatie betaald moest worden, verlaagd is naar maximaal 5 jaar.

Het betalen van partneralimentatie is ook duurder geworden, omdat het belastingvoordeel in stappen wordt afgebouwd van 51,75% in 2019 naar 37,10% in 2023.

De reden dat de wet is gewijzigd heeft te maken met dat de overheid de mensen die partneralimentatie ontvangen wil stimuleren om economisch zelfstandig te worden. Door het maximaal aantal jaren partneralimentatie te verkorten, hoopt, en verwacht de overheid dat de mensen die partneralimentatie ontvangen sneller financieel onafhankelijk zullen zijn van de ex-partner.

Per 1 januari 2020 wordt de duur van de partneralimentatie als volgt berekend: Het aantal jaar partneralimentatie waar een persoon recht op heeft, is de helft van het aantal gehuwde jaren, met een maximum van 5 jaar.

Er zijn echter een aantal uitzonderingen die hieronder beschreven staan.

1.      Als er uit het huwelijk kinderen zijn geboren, dan zal de alimentatieverplichting niet eerder stoppen, dan dat het jongste kind de leeftijd van 12 jaar bereikt.

2.      Als het huwelijk langer dan 15 jaar heeft geduurd en de persoon die de alimentatie zal ontvangen binnen 10 jaar de AOW leeftijd bereikt, dan zal de partneralimentatie pas eindigen op het moment de ontvangende partij de AOW leeftijd daadwerkelijk bereikt heeft.

3.      Als het huwelijk langer heeft geduurd dan 15 jaar en de ontvangende partij op, of voor 1 januari 1970 is geboren, dan zal de partneralimentatie na 10 jaar eindigen.

4.      Er is voor schrijnende gevallen een zogenaamde hardheidsclausule. Dit houdt in dat er in gevallen van bijvoorbeeld ziekte of arbeidsongeschiktheid een uitzondering gemaakt kan worden, als het beëindigen van partneralimentatie zeer ingrijpend zal zijn.

Voor de alimentatieplichtigen met een hoog inkomen (een belastbaar inkomen dat in de hoogste schijf valt), wordt met ingang van 1 januari 2020 het belastingvoordeel over partneralimentatie verlaagd. Het belastingvoordeel over de alimentatie bedroeg in 2019 nog 51,75%. Vanaf 2020 zal dit voordeel afnemen tot 46% in 2020 en stapsgewijs tot 37,10% in 2023. De betalende partij gaat er dus op achteruit.

In de gevallen dat de hoogte van de partneralimentatie voor 1 januari 2020 is overeengekomen of opgelegd, geldt de nieuwe wet niet. Voor deze mensen geldt een maximum van 12 jaar aan te betalen of ontvangen partneralimentatie.

Nota bene: Op het moment dat gehuwden het onderling eens kunnen worden over de hoogte van de partneralimentatie, is het niet nodig om uit te voeren wat de wet zegt. De bovenstaande regels worden alleen toegepast op het moment dat er geen onderlinge overeenstemming is over de hoogte van de partneralimentatie op het moment van scheiding.

Indexering partner- en kinderalimentatie

Elk kalenderjaar wordt de partner- en/of kinderalimentatie verhoogd. Zo ook in 2020.  Dit jaar is het percentage 2,5%. De verhoging van alimentatie noemen we ‘indexering’.

De hoogte van de indexering wordt elk jaar door de overheid bepaald en ruim van tevoren bekend gemaakt. De overheid baseert deze verhoging op het prijsniveau in Nederland en het loonindexcijfer van het voorgaande jaar.

De indexering van de partner- en/of kinderalimentatie is verplicht, ook al heb je geen salarisverhoging gekregen. De betalende partij ontvangt geen bericht van de overheid over de jaarlijkse verhoging. Er wordt vanuit gegaan dat de betalende partij dit zelf in de gaten houdt en doorberekend. De 2,5% indexering wordt opgeteld bij het al te betalen alimentatiebedrag. Elk jaar wordt het bedrag dus iets hoger.

Maar wat nou als de alimentatie niet jaarlijks wordt verhoogd met de wettelijk verplichte indexering? Wat kun je dan doen?

  1. Stuur de betalende partij een bericht om hem/haar op de hoogte te stellen dat de alimentatie geïndexeerd moet worden. Je kunt in dat bericht direct de hoogte van de indexering aangeven en eventueel ook het nieuwe maandbedrag erbij vermelden.
  2. Als de verplichte indexering niet wordt toegepast dan kun je het extra te betalen bedrag vorderen. Als de achterstand maximaal een half jaar is en je een beschikking van de rechter hebt, dan kun je hiervoor terecht bij het LBIO (Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen). Dit bureau kan je helpen met het vorderen van het nog te ontvangen bedrag. Als de achterstand langer is dan een half jaar of heb je geen beschikking van de rechter, dan kun je terecht bij het NLAI (Nationaal Loket Alimentatie Inning). Zij kunnen helpen om tot maximaal 5 jaar alimentatie terug te vorderen. Als de alimentatie niet officieel is geregeld (bijvoorbeeld bij een mondelinge afspraak) dan kan er ook geen alimentatie worden gevorderd.
  3. Als de alimentatie niet officieel is geregeld of als na een vordering de alimentatie nog steeds niet wordt betaald kun je naar een advocaat stappen om het via de officiële weg te regelen. De betalende partij kan er niet meer onderuit. Houd er wel rekening mee dat een advocaat en een procedure bij de rechtbank veel geld kost. Als je deze stap gaat nemen is het verstandig om vooraf te (laten) berekenen of de kosten van de advocaat niet meer zijn dan het te ontvangen geld aan alimentatie.

Ouderschapsplan, alles wat je moet weten…

Wat is een ouderschapsplan?
Als je wilt gaan scheiden, dan moet er door een advocaat een verzoekschrift tot echtscheiding bij de rechtbank worden ingediend. Een deel van dat verzoekschrift is het zogenaamde ouderschapsplan. In dit plan staan alle afspraken beschreven die de ouders samen hebben gemaakt met betrekking tot de kinderen.

Wanneer is een ouderschapsplan verplicht?
Een ouderschapsplan is verplicht als de ouders gehuwd zijn en willen scheiden, van tafel en bed willen scheiden of een geregistreerd partnerschap in combinatie met één of meerdere minderjarige kinderen hebben en uit elkaar willen gaan.

Als samenwonende ouders zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap met minderjarige kinderen uit elkaar gaan, dan hoef je niet naar de rechter. Het opstellen van een ouderschapsplan is dit geval wel verplicht als de vader het kind/ de kinderen heeft erkend en als er sprake is van gezamenlijk gezag (met aantekening in het gezagsregister). Dit ouderschapsplan kun je zelf opstellen, want het hoeft niet aan de eisen die een rechter stelt te voldoen. Een mediator kan eventueel ingezet worden om tot duidelijke afspraken en een goed en werkbaar document te komen. Mocht er na het opstellen van het ouderschapsplan toch een geschil ontstaan tussen de ouders, dan kun je naar de rechter stappen om dit geschil voor te leggen.

Wat moet er in een ouderschapsplan staan?
In een ouderschapsplan staan alle afspraken die de ouders hebben gemaakt met betrekking tot de kinderen. Er zijn een aantal onderwerpen verplicht. Verder staat het ieder ouderpaar vrij om andere afspraken vast te leggen.

De punten die verplicht in een ouderschapsplan moeten staan zijn als volgt:

  • Wanneer zijn de minderjarige kinderen bij wie; oftewel de omgangsregeling. Vaak wordt een schema gemaakt met daarin de (vaste) dagen in de week of maand wanneer de kinderen bij welke ouder zijn. Ook de verdeling van de vakanties en feestdagen staat hierin beschreven. Het tijdstip van de wisseling kan hier ook in opgenomen worden.
  • Welke ouder neemt welke zorg- en opvoedtaken op zich? Of doen jullie dit (deels) gezamenlijk?
  • Wat zijn de afspraken over de kosten van de kinderen; oftewel de kinderalimentatie. Een (familie)mediator kan jullie helpen om een berekening te maken.
  • Hoe houden jullie elkaar op de hoogte over de kinderen? En op welk moment en hoe vaak?
  • Als er belangrijke beslissingen genomen moeten worden met betrekking tot de kinderen, hoe gaan jullie dit dan regelen met elkaar?

De volgende afspraken zijn niet verplicht, maar wel verstandig om op te nemen in het ouderschapsplan:

  • Hoe gaan jullie om met de titel ‘papa en mama’ op het moment dat er sprake is van een nieuwe relatie bij (één van) de ouder(s)?
  • Wat voor afspraken maken jullie over uiterlijke kenmerken van jullie kind(eren)? Te denken aan bijvoorbeeld piercings en tatoeages.
  • Hoe gaan jullie om met onderwerpen als godsdienst, roken, alcohol, drugs, uitgaan en seksuele voorlichting?
  • Wat spreken jullie af over sporten en muziekles?
  • Hoe gaan jullie om met verjaardagen in de familie op de dagen dat de kinderen bij de andere ouder zijn?
  • Wat spreken jullie af over het bezoeken van gesprekken op school, het maken van huiswerk, diploma uitreikingen, het organiseren van kinderfeestjes?

Het betrekken van de kinderen bij het maken van afspraken
Het is verplicht en ook erg belangrijk dat de kinderen bij het opstellen van het ouderschapsplan betrokken worden. Uiteraard ligt de mate waarin aan de leeftijd van de kinderen. Het kind voelt zich gehoord en gewaardeerd als het aan mag geven wat voor hem/haar belangrijk is. Het is uit den boze om het kind in de (mogelijke) strijd te betrekken of te laten kiezen tussen ouders. Uiteindelijk bepalen de ouders wat er precies af wordt gesproken en in het ouderschapsplan komt te staan. Ouders kunnen hierbij wel rekening houden met de wensen van de kinderen.

Bij een echtscheiding krijgen kinderen van 12 t/m 18 jaar een uitnodiging voor een kindgesprek of kinderverhoor bij een rechter. De rechter betrekt op deze manier de kinderen bij de scheiding. Het kind bepaalt zelf of hij/zij hier gebruik van wil maken.

Tijdens dit informele gesprek krijgen de kinderen de mogelijkheid om te vertellen wat ze vinden van bijvoorbeeld het ouderschapsplan. De afspraken hierin gaan namelijk over hen. De kinderen worden tijdens dit gesprek ‘gehoord’. Vandaar de term ‘kinderverhoor’. Tijdens dit korte gesprek mag het kind zijn/haar eigen mening geven. Bij dit gesprek mogen de ouders niet aanwezig zijn. In sommige gevallen zal de rechter de ouders adviseren om bepaalde punten in het ouderschapsplan aan te passen.

Het ouderschapsplan na de scheiding
Het is verstandig om een termijn af te spreken om het ouderschapsplan te evalueren. Bijvoorbeeld een half jaar na de scheiding en daarna op jaarlijkse basis. Dit kun je als ouders gezamenlijk doen als de onderlinge verstandhouding goed (genoeg) is. Je kunt hiervoor ook bij een mediator terecht. Na de scheiding kan het ouderschapsplan altijd aangepast worden. Hiervoor hoef je niet meer naar de rechter. Regelmatig blijkt dat gemaakte afspraken bij een scheiding in de praktijk toch niet (helemaal) haalbaar zijn of aan verandering onderhevig zijn in verband met het ouder worden van de kinderen. Sommige afspraken kunnen gewist worden, sommige afspraken juist toegevoegd.

Wat kun je doen als een ouder zich niet aan de afspraken uit het ouderschapsplan houdt?
Als een ouder zich niet aan een afspraak houdt is de eerste stap het (al dan niet schriftelijk) aanspreken van de andere ouder over het niet houden aan de gemaakte afspraak. De kans is aanwezig dat de andere ouder zich van geen kwaad bewust is en het snel opgelost is.

Als er een meningsverschil of conflict is ontstaan of dreigt te ontstaan, is het verstandig om dit bij een mediator met elkaar te bespreken.

In sommige gevallen is het starten van een procedure bij de rechtbank een optie. Een advocaat kan daar advies in geven.

Al met al is het belangrijk om een goed werkend ouderschapsplan op te stellen om jullie kinderen duidelijkheid en stabiliteit te geven. Iets wat ze in deze moeilijke periode maar als te hard nodig hebben.

Scheiden van tafel en bed

Wat is ‘Scheiden van tafel en bed’?
Als gehuwden gescheiden van elkaar willen leven, maar (nog) niet officieel willen scheiden noemen we dit ‘Scheiden van tafel en bed’. Deze vorm van scheiden kan een tussenoplossing zijn, totdat een gehuwd stel definitief de keuze maakt om wel of niet officieel te scheiden.

Deze vorm van scheiden kan alleen als je getrouwd bent. Bij een geregistreerd partnerschap is er geen mogelijkheid om van tafel en bed te scheiden.

Wat gebeurt er bij een Scheiding van tafel en bed?
Scheiden van tafel en bed houdt veel meer in dan het gescheiden gaan wonen en het inschrijven bij de gemeente op 2 adressen.

Bij een scheiding van tafel en bed wordt de (beperkte) gemeenschap van goederen omgezet naar huwelijkse voorwaarden. Dit houdt concreet in dat alles verdeeld moet gaan worden, net zoals bij een normale echtscheiding. De spullen, het vermogen en de eventuele schulden worden verdeeld. Na deze verdeling heeft iedere partij zijn eigen vermogen, eventuele schulden en inkomsten.

De procedure van een scheiding van tafel en bed is ongeveer gelijk aan de procedure van een standaard echtscheiding. Voor deze procedure heb je ook een advocaat nodig om het verzoek in te dienen bij de rechtbank. Een rechter zal bij een ‘duurzaam ontwrichte relatie’ het verzoek tot scheiding van tafel en bed toewijzen.

Een scheiding van tafel en bed wordt niet ingeschreven bij de gemeente, zodat jullie officieel nog getrouwd blijven.

Bij een normale echtscheiding wordt, bijvoorbeeld door een mediator, een ouderschapsplan opgesteld als jullie minderjarige kinderen hebben. Ook worden er afspraken gemaakt over de verdeling van het vermogen, het huis, de gezamenlijke spullen, eventuele schulden en de alimentatie. Bij een scheiding van tafel en bed werkt dit net zo.

Een scheiding van tafel en bed wordt opgenomen in het huwelijksgoederenregister bij de rechtbank. De beschikking moet wel binnen 6 maanden ingeschreven worden, anders is het niet geldig. Door het inschrijven van een scheiding van tafel en bed in het huwelijksgoederenregister weten eventuele schuldeisers dat jullie niet meer financieel verbonden zijn aan elkaar.

Wanneer kies je voor een Scheiding van tafel en bed?
Door een geloofsovertuiging kan het zijn dat je niet mag/wilt scheiden. Sommige mensen maken in dit geval de keuze om te scheiden van tafel en bed. Je leeft dan volledig gescheiden van elkaar, maar het huwelijk is niet ontbonden.

Als de financiën het om wat voor reden dan ook niet toelaten om te scheiden kan het scheiden van tafel en bed ook een goede tussenoplossing zijn. Je leeft gescheiden van elkaar, je hebt je eigen inkomen, schulden en vermogen, maar het huwelijk is niet ontbonden.

Alle gevolgen op een rijtje

  • Bij (minderjarige) kinderen blijft het gezamenlijke ouderlijk gezag bestaan. In het ouderschapsplan zijn alle afspraken rondom de kinderen vastgelegd.
  • De onderlinge onderhoudsplicht blijft bestaan. In veel gevallen wordt er partner- en/of kinderalimentatie betaald. Dit werkt net zoals bij een normale echtscheiding.
  • Het ouderdomspensioen kan al worden verdeeld, ook al zijn jullie voor de wet nog officieel gehuwd.
  • De gezamenlijke gemeenschap wordt beëindigd. Het vermogen, de bezittingen en inkomen zijn niet meer gemeenschappelijk. Ook de verzekeringen en het pensioen zijn na een ‘scheiding van tafel en bed’ niet meer gemeenschappelijk. De opbouw van het nabestaandenpensioen kan nog wel doorlopen.
  • Na een scheiding van tafel en bed ben je niet meer verantwoordelijk voor eventuele schulden die de andere partij aan gaat. Schulden die tijdens het huwelijk zijn aangegaan worden wel verdeeld.
  • Je hebt de mogelijkheid om met een ander persoon te gaan samenwonen. Met deze persoon kun je niet trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan. Als je dit wel wilt zal de scheiding van tafel en bed eerst omgezet moeten worden naar een officiële echtscheiding.
  • Na het toewijzen van een scheiding van tafel en bed zijn jullie geen fiscaal partners en/of toeslagpartners meer van elkaar.
  • Als de scheiding van tafel en bed is aangevraagd en jullie niet meer op hetzelfde adres wonen, dan kun je mogelijk een bijstandsuitkering aanvragen en krijg je deze uitkering voor een alleenstaande toegewezen
  • Na een scheiding van tafel en bed ben je elkaars erfgenaam niet meer. Als je dit wel zou willen is dit via een testament bij de notaris te regelen.

Beëindiging van de scheiding van tafel en bed
Je kunt ervoor kiezen om je hele leven ‘gescheiden van tafel en bed’ te blijven. Als je dit niet wilt hebt je 2 mogelijkheden.

De eerste is dat je de scheiding van tafel en bed officieel laat beëindigen en je het huwelijk dus laat ontbinden. Dit doe je via een advocaat en de rechtbank. Dit mag pas na 3 jaar, nadat jullie van tafel en bed gescheiden zijn. Als je geen 3 jaar wilt wachten is het toch mogelijk als je ex-partner toestemming geeft om de scheiding van tafel en bed eerder om te zetten naar een officiële echtscheiding. Soms gebeurt het dat een echtpaar dat van tafel en bed gescheiden is, besluit om weer, net zoals gehuwden, te willen samenwonen/samenleven. Via een advocaat en de rechtbank is te regelen dat jullie weer officieel getrouwd zijn.